De kapper werkt elke dag met zijn handen maar maakt nog steeds gebruik van een serie onmisbare hulpmiddelen die in het vakjargon “klein materiaal” genoemd wordt.

Goed materiaal is het halve werk

Afgezien van zijn kennis en handigheid moet de kapper voor zijn werk beroep doen op een hele serie “hardware”: scharen, stijltangen, brushes, handschoenen, drogers, borstels, kammen, handdoeken, enz. Al dat materiaal samen betekent een behoorlijke investering. Goed materiaal is immers niet goedkoop maar mits een juist gebruik en het juiste onderhoud, kunnen deze onmisbare kappershulpjes heel lang meegaan en precies doen waarvoor ze zijn aangeschaft.

Vandaag bestaat het gamma “klein” materiaal vooral uit ultralichte, ergonomisch gevormde, handige, en vooral veilige hulpmiddelen die onmisbaar zijn in het kappersvak. De industrie die klein materiaal produceert, doet zijn uiterste best om steeds met nieuwe ontwikkelingen te komen: andere materialen, nieuwe slijptechnieken, nieuwe ergonomische handgrepen… om de kapper zo goed mogelijk bij te staan in zijn werk.

Tot op de millimeter geknipt…

De kapperschaar is een van de belangrijkste hulpmiddelen en de basis voor elk mooi kapsel. Met de schaar kan de kapper als het ware beeldhouwen en vorm en reliëf geven aan een gezicht. Een goede schaar is dus van het allergrootste belang. Als kapper leer je gaandeweg welk soort schaar het best bij jou past. Je eerste schaar is een mijlpaal en pas afgestudeerde kappers en kapsters kiezen vaak voor een model dat er optisch duidelijk uitspringt, een leuk kleurtje heeft of versierd is met blingbling om het verschil te maken en de eigen identiteit te onderstrepen. Maar de kappers die wat langer in het vak staan, kijken meer naar de technische eigenschappen van hun schaar en laten zich grondig voorlichten door de verschillende merken om te weten met welke schaar je het beste kunt effileren, slicen, enz. Sommige merken geven de kans aan beginnende of geroutineerde kappers om een schaar gedurende een testperiode uit te proberen. Want een schaar mag er nog zo mooi uitzien, uiteindelijk geven bij de aankoop van een nieuwe schaar de technische eigenschappen de doorslag… Daarnaast investeren kappers met ervaring vaak in meerdere scharen tegelijk omdat elke schaar zijn specialiteit heeft… en omdat ze niet zonder schaar willen vallen als bepaalde exemplaren naar de fabriek gaan om geslepen te worden.

Een goede schaar kost geld. Punt aan de lijn. Maar één ding is zeker: deze investering is zijn geld waard. Natuurlijk zijn er kappersscharen in alle maten en soorten maar ook de prijzen variëren sterk, van 120 euro tot zelfs 1.500 euro. En de prijs zegt niet alles: met een schaar van 1.500 euro is het niet altijd vanzelfsprekend dat je meer kwaliteit krijgt of dat je schaar een kapperscarrière lang meegaat. Belangrijk is dat een goede schaar ook onderhouden en geslepen worden. Denk maar eens aan het aantal keren dat een schaar valt op de harde stenen vloer van het kapsalon, in contact komt met vochtig, pas gewassen of juist geverfd of gepermanent haar, dik, stug haar; kroeshaar… op een koud, nat oppervlak blijft liggen, afgedroogd wordt, in een lade gegooid wordt… En dat betekent dat je met een goedkopere kappersschaar die vaker onderhouden en geslepen moet worden soms duurder uit bent dan met een duurder model dat minder onderhoud vraagt. De prijs van een schaar wordt voornamelijk bepaald door de metaalkwaliteit. Hoe beter de staalkwaliteit, hoe harder de schaar, hoe langer de levensduur en natuurlijk hoe duurder de aankoopprijs.

De meeste kappersscharen zijn gemaakt van roestvrij staal (RVS). RVS is sterk en roestbestendig, denk maar eens aan de roestvrijstalen potten en pannen gemerkt met 18/10 die we elke dag gebruiken… Maar een kappersschaar bestaat meestal niet voor 100% uit roestvrijstaal. Vaak gaat het om een staal mix waarbij micro carbide staal wordt gebruikt voor een vrijwel permanente scherpte, extreme slijtvastheid en een hoge stabiliteit van de knopkant. Dankzij de poeder metallurgische methode (bijvoorbeeld bij de Jaguar Black Line) zijn de harde carbiden zeer klein en regelmatig verdeeld in het staal. Verder wordt het staal bij Jaguar dankzij de exclusieve Friodur®-hardingsmethode door middel van koeling bij -180 °C. verder uitgehard. Ook vanadium wordt toegevoegd voor een legering met extra eigenschappen. Wat is vanadium? Dat is een kneedbaar grijs-wit metaal dat als legeringselement wordt toegevoegd aan staal om hoogwaardige legeringen te vervaardigen. De industrie is het er roerend over eens: geen enkel metaal heeft in de 20ee eeuw zoveel invloed gehad op de staalverwerkende industrie als vanadium. Toevoegen van een kleine hoeveelheid vanadium geeft aan staal een aanzienlijke verhoging van treksterkte, taaiheid, hardheid, slijtvastheid en warmtevastheid.

Duitsland en Japan zijn specialisten

De markt van de kapperscharen groeit lichtjes maar niet spectaculair. Toch is er zeker sprake van grote concurrentie tussen de verschillende fabrikanten. Natuurlijk is er de gestadige invoer van lager geprijsde scharen uit groeilanden zoals China, Zuidoost Azië en India. Twee landen die er dankzij hun jarenlange (eeuwenlange!) ervaring in het verwerken van metaal en staal uitspringen, zijn Duitsland en Japan. Beide landen hebben die ervaring onder andere opgebouwd door de wapenindustrie, denk maar aan de samoerai zwaarden en aan de Solingen regio in Duitsland waar sinds oudsher allerlei scherpe metalen voorwerpen vandaan komen (scharen, vijlen, nagelknippers, keukenmessen, degens, enz.) in metaal van topkwaliteit.

Hoe ingewikkeld het productieproces van een kapperschaar is, moge blijken uit het feit dat bij Jaguar bijvoorbeeld 120 verschillende stappen nodig zijn in het productieproces voor de schaar ook effectief in het kapsalon belandt… Niets wordt aan het toeval overgelaten en in de 120 stappen zit een afwisseling van manuele en mechanische technieken die ontwikkeld zijn door jarenlange ervaring: de keuze en het gieten van het juiste staal, het uiterst precies boren van de duimgaten, het uitharden van het staal, het slijpen van het duimoog, de snijbladen die glijdend geslepen worden, de ultrasone reiniging, het monteren van de schaarbekkens, het honen (of vlijmscherp slijpen) voor perfecte knipresultaten, enz. Waarmee niet gezegd is dat je ook met scharen van topkwaliteit geen ongelukje kunt hebben. Wat zijn de meest voorkomende problemen? Een schaar die valt en waarbij de twee snijhelften van elkaar springen doordat de schroef loslaat, een van de twee snijbladen breekt na een val, de schaar raakt beschadigd in het gebruik waardoor er een klein haakje in het snijblad ontstaat…

Ook het Japanse merk Joewell komt voortdurend met vernieuwingen. Zo zijn de nieuwste scharen niet alleen bijzonder duurzaam, maar ze hebben ook een aantal eigenschappen die ze heel gebruiksvriendelijk en krachtig maken. Bijvoorbeeld het 3D-handvat, dat een perfecte ligging in de hand garandeert en de vingersteun is bedekt met een siliconen cover voor een betere grip. Het glijlager schroefsysteem en het zwaardblad garanderen soepel en krachtig knippen en een maximale krachtoverdracht van hand naar haar. De duurzaamheid is te danken aan een stukje hypermoderne technologie: het metaalpoeder dat gebruikt wordt om de schaar te maken, wordt onder extreem hoge temperaturen in een mal geperst, zodat de metalen microstructuren intact blijven. Op die manier blijft de schaar ongeveer 2,5 keer langer slijtvast dan een schaar die van gewoon roestvrij staal is gemaakt…

De scharen die carbides bevatten zijn door het gebruik van dit bestanddeel meestal donkerder gekleurd wat zeker in de herensalons geapprecieerd wordt… Nog een belangrijk aspect vandaag is, dat dankzij de metaalkeuze bijna alle scharen op de markt beschermen tegen een nikkelallergie.

Het aantal kappers dat linkshandig is, is veel kleiner dan de rechtshandigen. Vroeger werden linkshandigen gedwongen rechtshandig te functioneren maar die tijd is gelukkig voorbij en vandaag bestaan er speciale kapperscharen voor linkshandigen ook in verschillende kwaliteitsklassen. Op die manier kan ook een linkshandige kapper zijn eigen natuurlijke beweging volgen voor een ontspannen werkhouding en een perfecte coupe.

De juiste maat

Elke kapper heeft een andere hand, het kan zelfs gebeuren dat linker- en rechterhand sterk van afmeting met elkaar verschillen… Algemeen gesproken zijn de maten 5 inch tot en met 6 inch (de schaarmaat wordt traditioneel altijd in inches uitgedrukt…) geschikt voor het “all-round” knippen. Kleinere maten worden voorbehouden voor het fijnere knipwerk en scharen vanaf 6,5 inch worden gebruikt voor het grovere werk. Mocht u een kappersschaar hebben aangeschaft die té groot is voor uw vingers dan kunt u dit probleem eenvoudig verhelpen door kunststof oogringen in de vingergaten. Zo heeft u wel de voordelen van een kappersschaar met een langer snijblad maar hoeft u zich geen zorgen te maken dat de schaar uit uw vingers glijdt. De hendel van de schaar wordt soms in een zachtere staal soort vervaardigd en geeft als voordeel dat je de metalen vingerringen en tevens de hendel een persoonlijke toets kunt meegeven. Let ook op het scharnier: kijk of er geen haartjes tussen kunnen kruipen want daardoor veert de schaar niet meer en wordt het scharnier stroef en soms zelfs onbeweeglijk.

Voor de perfecte afwerking

Is er veel veranderd in de technieken waarmee kapperscharen gemaakt worden, dan is de evolutie in krullers, trimmers, tondeuses, föhnen eens zo sterk… en met de regelmaat van de klok brengen de fabrikanten nieuwe modellen uit die het werk van de kapper gemakkelijker en sneller maken. Voor extra ergonomie worden tondeuses en trimmers steeds lichter. Er is ook een grote vraag van de kapper uit naar draadloze modellen en daar spelen de merken zeker op in: steeds meer trimmers en tondeuses zijn verkrijgbaar in een draadloze versie of een gewoon model met kabelaansluiting. Dankzij de nieuwe evolutie in lithium ion batterijen is de werktijd van deze handige draadloze hulpjes sterk vergroot (tot 90 minuten meestal) en de oplaadtijd verkort (ongeveer 120 minuten). Bij Jaguar is bij de trimmer een speciale oplaadcontrole door middel van een microchip met ingebouwde bescherming tegen overladen zodat het toestel altijd startklaar is. Het merk Wahl pakt ook uit met de draadloze modellen met verchroomde snijkanten en de crunch blade technologie. Tondeo heeft een manuele trimmer gelanceerd met een gebogen mesje dat heel nauwkeurig werkt en aan twee kanten gebruikt kan worden.

Omdat de baard- en snormode zo belangrijk geworden zijn, stellen de fabrikanten ook kleine “liners” voor die bedoeld zijn om wenkbrauwen, baarden en snorren de perfecte vorm te geven, tot op de millimeter. Zo’n toestelletje is vaak uitgerust met een snelwisselsysteem voor een standaard kniplengte die varieert tussen 0,5 en 2,5 mm en de opzetkammen variëren in lengte tussen 3 en 12 mm… Wahl heeft een lichtgewicht model met een hypoallergene goudfolie die irritaties voorkomt en bestrijdt op de markt gebracht. Bij de firma Sinelco zien ze dat qua trends de hot hair brush beetje bij beetje gepasseerd is maar binnenkort brengen zij een hot straightening comb uit, een nieuwe variant voor de hot hair brush.

Stijltangen op hun beurt garanderen geen verbrand of beschadigd haar meer dankzij het gebruik van bijvoorbeeld keramische platen met optimale warmteverdeling bij een maximale temperatuur van 190° C, een thermostatische beveiliging, een instelfunctie tot op de halve graad; … Ze liggen licht in de hand, zien er mooi uit, zijn ergonomisch en niet meer weg te denken uit het arsenaal waarmee de kapper allerlei soorten nieuwe kapsels kan creëren. Voor het fijnere werk zijn er nu kleinere stijltangen met verend gelagerde verwarmingsplaten die zachtjes door het haar glijden en ideaal zijn voor het gladmaken van pony’s en kleinere delen van het haar. Zowel bij stijltangen, tondeuses, föhnen enz. die niet draadloos zijn is wel aan de ergonomie gedacht dankzij lange kabels met een draaikoppeling…

Onderhoud is noodzaak

Hoe lang klein materiaal meegaat, hangt helemaal af van het onderhoud en het gebruik. Scharen moeten geslepen, schoongemaakt en nagekeken worden en ook elektrische toestellen zoals tondeuses, trimmers enz. moeten regelmatig in de revisie. Ruim 60% van de toestellen die ingeleverd worden voor herstelling gaan over snijmes problemen, ruim 20% betreft motor- en accuproblemen door té lang doorwerken met slecht onderhouden en defecte snijmessen wat over het algemeen te voorkomen is door regelmatig oliën. Bij aanschaf van een trimmer of tondeuse wordt meestal een gespecialiseerde olie meegeleverd die heel dun en vloeibaar is en in vergelijking met andere oliën niet vet aanvoelt. Dankzij deze speciale olie blijft het contact tussen onder- en bovenmes optimaal. Ook kleine stukjes afgesneden haar blijven niet plakken en komen niet tussen de messen terecht dankzij regelmatig oliën. De speciale olie vermindert bovendien de weerstand en daardoor wordt de snijcapaciteit positief beïnvloed en verhoogt de levensduur van je onmisbare kapselhulpje. De olie moet aangebracht worden als de trimmer of tondeuse aan staat: 1 à 2 druppels olie aanbrengen, het mes met de stelhendel heen en weer bewegen zodat de olie goed verdeeld wordt. Hoe vaak moet dat gebeuren? Idealiter om de 2 à 3 scheerbeurten. Het is ook aan te raden een vast controlemoment in het kapsalon in te stellen om al het klein materiaal na te kijken en op de juiste manier te onderhouden.

Onmisbare handschoenen

We hebben in een aflevering van Perspective al geschreven dat kapperseczeem en allergieën gevreesde beroepsziektes bij kappers zijn. Het dragen van handschoenen bij het aanbrengen van chemische stoffen (verf, permanent…) is daarom van onmisbaar belang. Professionele handschoenen bestaan in verschillende maten en er zijn modellen met lange manchetten op de markt. Gebruik liefst speciale PVC (vinyl) handschoenen die goed passen, zo lang zijn dat ze over de pols heen reiken, er geen water/chemische stoffen in kunnen lopen en de randen mogen de polsen niet afklemmen (risico op carpaal tunnelsyndroom). Gebruik liever geen handschoenen van latex die aanleiding kunnen geven tot een latexallergie. Trek een handschoen na gebruik altijd zo uit dat je de buitenkant van de handschoen niet aanraakt.

Kammen en borstels

Het belang van een goede borstel of kam wordt vaak onderschat. Toch zijn ze onmisbaar bij het creëren van een mooi kapsel. Dankzij de moderne technieken is er een enorme keuze aan kammen en borstels. Voor ieder wat wil en in elke prijsklasse. We noemen een paar eigenschappen van goede borstels: antistatisch, ionisch, onbreekbaar, met een keramische kern die de warmte gelijkmatig verdeelt waardoor oververhitting vermeden wordt, met een antislip greep in rubber of nylon pinnen die zacht zijn voor de hoofdhuid. En natuurlijk de borstels met echt natuurlijk everzwijnhaar dat het haar perfect ontwart, mooie krullen tovert en het haar een lichte glans geeft… En iedereen kent natuurlijk de onmisbare puntkam om het haar ragfijn in te delen. Kammen zijn er in allerlei verschillende materialen: rubber, hout, titanium… Balmain Paris Hair Couture stelt de Golden Comb Collection voor, kammen voor professioneel gebruik verguld met 24 karaat goud, antistatisch en antiallergisch. Sibel lanceert nieuwe borstels die dankzij hun vernieuwende structuur met flexibele punten in drie lengtes ook gevoelig haar zowel droog als nat perfect ontwarren zonder het haar te beschadigen.

Prima pruikdroger

Als laatste in het gamma klein materiaal en zeker het vermelden waard: een nieuw handig hulpje voor pruiken: de Fresh Wig by Daroko (verkrijgbaar bij Mado) is een professionele pruikdroger die in een paar minuten tijd het pruiknetje en de meeste haren van een pruik droogt. Zo kan je de pruik ook laten luchten en het gebruik ervan verlengen. Bovendien kun je de pruik stylen terwijl ze van binnenuit droogt. Zowel geschikt voor natuurlijk als synthetisch haar. Met de pruikklemmen blijft de pruik stevig zitten tijdens het stylen.

Pin It on Pinterest